Л.Болд: Орон нутгийн сонгуулиар “цаасан царцаанууд”-ыг ашигласан байна

УИХ-ын гишүүн Л.Болдтой цаг үеийн асуудлаар ярилцаа.

-УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн хуралдаанаар ирэх оны төсвийг хэлэлцсэн үү. Ямар байр суурьтай байгаа вэ?


-Бид тэвчиж болох зардлуудаа багасга, хөрөнгийн зардлууд дээр эргэж хар. Харин нийгмийн хамгааллын хүндрэлийн цаг үед ард түмний халаасанд халдсан арга хэмжээнүүдээсээ татгалз. Жишээ нь, хүүхдийн мөнгийг тодорхой хувьд олгохгүй гэхчилэн асуудлууд дээр хатуу байр суурьтай байна. Энэ долоо хоногт зөвшилцөж байж шийдэх байх гэж найдаж байна. Чадахгүй бол бид завсарлага авч байж ярих ёстой байх.

-ОУВС-гийнхан Монголд ирээд буцсан. Оны сүүлээр “Стэнд бай” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхээр ярьж байгаа юм байна. Энэ хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх тал дээр  танай бүлгийнхэн ямар байр суурьтай байгаа вэ. Бүлгийн хурлаар энэ асуудлыг хэлэлцсэн болов уу?

-Бидэнд ямар ч мэдээлэл өгөхгүй байна. Ямар нөхцлүүд яриад байгаа нь ойлгомжгүй байна. Эрх баригчид нэг улсаас зээл аваад асуудлаа шийдчихнэ гэдэг бол буруу зам. Олон Улсын санхүүгийн зах зээл дээр ажиллах, улсынхаа нэр хүндийг дээшлүүлэх, хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлэх, гадагшаа хийгдэж байгаа хандлагаа зөв болгох, тэр дотроо Олон Улсын Валютын сантай тохироод явахад буруудах зүйлгүй. Гол нь аль, аль талдаа ард түмэндээ ачаа бага өгсөн зөв шийдлийг олох нь чухал. Тэр нөхцлөө оруулаад ир, бидний сэтгэл санаанд нийцэхээр байвал дэмжээд ажиллана.

-“Стэнд бай” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсэн тохиолдолд төсөвт тодотгол хийгдэх үү?

-Энэ төсөв бол тоглоомын төсөв. Хуулинд шахагдаж ямар нэгэн төсөв батлуулж байгаа. Хятадаас зээл авах юм уу, Валютын сангийн хөтөлбөр хэрэгжих юм уу аль ч нөхцөлд төсвийн зохицуулалтууд өөрчлөгдөнө. Энэ удаагийн төсөв түр зуурын ээлж өнгөрөөж байгаа гэж хэлж болно. Уг нь ингэж оруулах нь буруу байсан юм. 100 хоногоо алдчихсан учраас араас нь хөөж яваад байна л даа.

-Эдийн засгийн хүндрэлээс гарах хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлж чадвал ирэх онд эдийн засгийн өсөлтийг 3 хувьд барьж, хүндрэлээс гарч чадахаар байна уу. Хэр сайн хөтөлбөр орж ирсэн гэж үзэж байгаа вэ?

-Найдлага муу байна. Мэргэжлийн бус Засгийн газар, бүх яам, тамгын газар нь хүмүүсээ халж солиод, төрийн чадамж алдагдаж байна. Тэд учраа олоод, улс орноо аваад явна гэхэд эргэлзээтэй санагдаж байна.

-Сүхбаатар дүүргийн санал хураах хайрцгаас Хөвсгөл аймагт УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшсэн хүмүүсийн саналын хуудас гарч ирсэн гэж та ярьсан. Ардчилсан нам орон нутгийн сонгуулиар хэд, хэдэн газарт ялсан ч зарим газруудад маргаантай байна. Энэ талаар Ардчилсан нам ямар арга хэмжээ авч ажиллаж байна вэ?

-Сонгуулийн хуулийн өөрчлөлт, хар машин бол сонгуулийн үр дүнг хүлээн зөвшөөрөх бодитой нөхцлийг бүрдүүлээд явж байсан. Энэ удаа хар машиныг тойрсон зальдах, луйвардах зэрэг элдэв аргыг улс төрийн хүчнүүд хийж байна. Жишээ нь, УИХ-ын сонгуулиар “амьд царцаанууд”, “мөнгө тараах” оролдлогууд гарсан. Гэтэл орон нутгийн сонгуулиар “цалинтай царцаанууд” нь цөөрөх болов уу гэсэн чинь эсрэгээрээ “цаасан царцаанууд”-ыг ашигласан байна. Түрүүч нь Сүхбаатар дүүрэг дээр илэрсэн. Маргааш, нөгөөдрөөс Сонгинохайрхан болон Баян-Өлгий аймагт гарсан баримтуудыг дэлгэнэ. Сонгуулийн хувьд Ардчилсан нам ард түмнээсээ дүнгээ авсан. Гэхдээ ард түмний саналыг хөдөлгөх зүйл хийсэнд харамсаад байна. 21 аймгаас хоёрхон аймагт Ардчилсан нам ялсан. Гэтэл нэгийг нь хүлээн зөвшөөрдөггүй. Нэг хүнээр ялсан л бол ялсан шүү дээ.  Энэ нь улс төрийн маш том соёлгүй байгааг харуулж байна.

-Баянзүрх дүүрэгт Ардчилсан намын зургаан нэр дэвшигчийн нэрийг татчихаад байгаа. Хуулийн хугацаандаа Засаг даргын нэрийг өргөн барихдаа Ардын намын хүнийг сонгосон байна лээ. Ямар нэгэн арга хэмжээ авахгүй юм уу?

-Баянзүрх дүүрэгт Ардчилсан нам хангалттай ялсан. 22:17 харьцаатай. Гэтэл Ардчилсан намыг 16 болгоод зургаан хүнийг нь сонгуулийн дараа хууль бусаар хүчингүй болгоод, 16:17 болчихоод байна. Энэ бол дээд зэргийн бохир ажиллагаа. Ингэж болохгүй, зогсоох ёстой. Царцаануудын асуудал, сонгуулийг хууль бусаар залилан хийж байгаа энэ бүх асуудал дээр шалгалт хийж, үнэн мөнийг нь тогтоож өгөх байх гэж найдаж байна. Энэ асуудлыг бүлгийн хурлаар хэлэлцээд албан ёсоор Тагнуул, Цагдаа хуулийн байгууллагад хандахаар болсон.

-Сонгуулийн үеэр энэ мэт маргаанууд гардаг. Сонгуулийн хуулинд дахиад өөрчлөлт оруулах шаардлагатай юу?

-Сонгуулийн хуулийн өөрчлөлтөд хоёр зүйл байгаа. Нэг нь жагсаалтын гишүүн байж болохгүй. Гэхдээ тойргийн хуваарилалтаа харж ярих хэрэгтэй. Хоёрт нь, сонгууль луйвардах, санал худалдах нь төрийн эсрэг гэмт хэрэг. Тэр хэмжээгээр нь эрүүгийн хариуцлага ногдуулах юм бол ийм юм руу зүрхлэхээ болино. Одоо дураараа дургиж байна. Ард түмний  итгэл рүү ус цацаж байгаа хэрэг.

-Ардчилсан намын Үндэсний Зөвлөлдөх хорооны хурал удахгүй болох гэж байна. Хурлаар ямар асуудлууд хэлэлцэхээр байгаа вэ. Намын дүрмийг боловсруулах Ажлын хэсэг байгуулна гэсэн үү?

-Үндэсний Зөвлөлдөх хорооны хурлаар намын дүрмийн шинэчлэлтийн асуудлыг хэлэлцэхгүй. Харин дүрмийг боловсруулах ажлын хэсгийг байгуулна. Мөн Их хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсэг байгуулах, бэлтгэл ажил гээд иймэрхүү асуудал хэлэлцэх байх. Дүрмийн шинэчлэлт дээр дүрмээ мөрддөг, дотоод ардчилалтай, залуучуудад нээлттэй, ард түмэндээ нээлттэй байх өөрчлөлтүүдийг хийх асуудлыг л яриад байгаа.

-Энэ сарын 6-нд Их хурлаа хуралдуулж чадах болов уу?

-Одоо хуралдах ҮЗХ-ны гаргасан шийдвэрээс шалтгаална даа.

-Их хурлаар намын даргаа сонгох уу?

-Намын даргаа сонгох ёстой. Нам даргатай байх ёстой. Үүн дээр хойш нь татаад байгаа хүмүүсийг ойлгохгүй байна.

-Ж.Батзандан гишүүнийг намаасаа гарсан гэх мэдээлэл гарах боллоо. Өөрөө ч энэ талаар байр сууриа илэрхийлж байсан. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг шалгах ажлын хэсэгт Ж.Батзандан гишүүн орсон нь бүлгийг төлөөлөхгүй гэх мэдэгдэл гаргасан байсан. Магадгүй энэ мэдэгдлээс харахад түүнийг намаасаа гарсан болов уу гэж бодохоор байна?

-Ажлын хэсгийг өнөөдөр /өчигдөр/ ярилаа. Батзандан гишүүний хувьд бүлгийн шийдвэрийг зөрчсөн зүйл байхгүй. Намаас гарна, хариуцлага тооцно гэсэн зүйл яриагүй. Хаана хэн тийм явуулга явуулаад байгааг цаг хугацаа харуулах байх.

ЭХ СУРВАЛЖ: MEDEE.MN

  • Шинэ
  • Их уншсан